คุณประโยชน์ของนม
วิธีฝึกให้ลูกเริ่มดื่มนม UHT ให้ลูกค่อย ๆ คุ้นกับรสชาติใหม่
เด็กอายุครบ 1 ปีที่มีสุขภาพดี พ่อแม่สามารถให้ลูกเริ่มกินนมกล่อง UHT รสจืด ไขมันเต็มส่วนได้ หากลูกไม่ยอมกินนมกล่อง ให้ลองเพิ่มปริมาณทีละน้อยในแก้วที่คุ้นเคยจับถนัดมือ แล้วค่อยเพิ่มนมกล่อง UHT ทีละนิดโดยไม่ใช้คำพูดที่บังคับลูกว่า “ต้องกินให้หมดกล่อง” หรือบอกลูกว่า “อีกนิดเดียวจะหมดแล้วกินให้หมดกล่อง” นอกจากนี้ไม่ควรกดดันหรือบังคับให้ลูกหยุดนมเดิมที่กินประจำภายในครั้งแรกที่เริ่มฝึกกินนมกล่อง UHT ทั้งนี้ควรจัดนมร่วมกับการกินอาหารครบหมู่ เหมาะสมกับวัยเพราะเด็กวัย 1 ปีมีความต้องการสารอาหารและพลังงานมากขึ้น ซึ่งจะช่วยส่งเสริมพัฒนาการและการเจริญเติบโต[1,2]
ลูกไม่ยอมกินนม UHT ควรเริ่มฝึกให้ใช้แก้วหรือเปลี่ยนรสชาตินมก่อนดี
เมื่อลูกไม่ยอมกินนม UHT ลองสังเกตดูว่าลูกไม่ชินกับการใช้แก้วหรือรสชาติของนม UHT เพราะเด็กวัย 1 ขวบต้องปรับตัวทั้งกับรสชาติและวิธีกินใหม่ๆ[2,3] ในช่วงแรกของการฝึกให้ลูกลองรสชาติอะไรใหม่ๆ[4] ลูกอาจจะต่อต้าน ร้องไห้ ปฏิเสธที่จะกินนม UHT บางครั้งแค่ลองกินแบบจิบๆชิมๆ หรือบ้วนนมทิ้ง ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่พ่อแม่ต้องเจอในเด็กวัย 1 ขวบ
นักกำหนดอาหารแนะนำให้ค่อยๆ ปรับทีละอย่าง โดยลองเทนมเดิมที่ลูกคุ้นเคยใส่แก้วหัดดื่มหรือแก้วหลอดก่อน แล้วสังเกตว่าลูกยอมดื่มจากแก้วหรือไม่ พ่อแม่สามารถสังเกตพฤติกรรมของลูกและเลือกวิธีฝึกให้เหมาะสม โดยไม่บังคับหรือกดดันลูก ดังแนวทางในตารางต่อไปนี้
| พฤติกรรมที่สังเกตได้จากลูก | วิธีรับมือและปรับพฤติกรรมอย่างเหมาะสม |
|---|---|
| ลูกจับขวดกินนมเองได้ แต่ไม่ยอมกินนมจากแก้ว | ลูกยังไม่ถนัดใช้แก้ว ลองใส่นมเดิมโดยใช้แก้วหัดดื่มหรือแก้วหลอด ให้ลูกฝึกจิบทีละน้อย ไม่ควรบังคับ แม้ลูกจะกินได้น้อย ควรให้กำลังใจ ไม่ดุว่าลูก[3] ลองใช้คำพูด “แก้วนี้มีหลอดลายการ์ตูนที่ลูกชอบ ลองดูดไหม” |
| ลูกกินนมเดิมจากแก้วได้ แต่ไม่ยอมกินนม UHT | ลูกยังไม่คุ้นกับรสชาติใหม่ ลองให้นม UHT รสจืดทีละน้อย หรือผสมกับนมผงที่ชงเสร็จแล้ว จากนั้นค่อยๆ เพิ่มสัดส่วนตามการยอมรับของลูก[2] |
| สีหน้ากังวล บ้วนนม ร้องไห้ ปฏิเสธนม UHT ดื่มได้น้อย | ลูกยังไม่พร้อมกินในขณะนั้น หยุดพักและลองใหม่ในช่วงที่ลูกผ่อนคลายหลังทำกิจกรรมต่างๆที่ชอบ ฝึกให้กินนม UHT เวลาเดิมซ้ำๆทุกวัน ชื่นชมแม้จะกินน้อย เช่น “เก่งมากแล้วลูก กินได้แค่นี้ไม่เป็นไรเลย” พ่อแม่กินนมแบบเดียวกับลูกเพื่อเป็นตัวอย่าง ให้ลูกลดความกลัวกับรสชาติใหม่ๆ[5] |
เด็กแต่ละคนใช้เวลาในการปรับตัวไม่เท่ากัน บางคนเริ่มได้ตั้งแต่ 1 ขวบ บางคนเริ่มตอน 1.5 ขวบ ทั้งนี้คนในบ้านควรฝึกปรับพฤติกรรมลูกไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีกับการเริ่มกินนม UHT
ลูกไม่ยอมกินนม UHT ชอบกินแต่นมชง ทำอย่างไร?
เมื่อลูกไม่ยอมกินนม UHT ชอบกินแต่นมชง อาจจะเป็นปัญหาที่พ่อแม่เด็กวัย 1 ปีพบเจอได้บ่อยๆในช่วงเปลี่ยนนม ลองให้ลูกค่อยๆปรับตัวกับรสชาติใหม่โดยเริ่มตามขั้นตอนนี้
- ชงนมเดิมที่ลูกกิน ใช้น้ำสะอาดชงกับนมผงตามสัดส่วนบนฉลากปกติ ไม่ควรใช้นม UHT แทนน้ำชงนม เพราะจะทำให้ได้รับสารอาหารเข้มข้นเกินไปสำหรับเด็กวัย 1 ปี[2,6]
- ผสมนม UHT ทีละน้อยลงในนมชงที่เตรียมไว้ เช่น ผสมนมชงที่เตรียมสำเร็จไว้ 3 ออนซ์เติมนม UHT 1 ออนซ์[2] ค่อยๆเพิ่มสัดส่วนตามที่ผู้ปกครองประเมินว่าลูกกินได้ แล้วเพิ่มปริมาณนม UHT ขึ้นเรื่อยๆตามการกินของลูกที่ยอมรับได้[2] แต่ละบ้านใช้เวลาเปลี่ยนผ่านนมไม่เท่ากัน พ่อแม่ไม่ควรเครียดหรือเร่งรีบจนสร้างความกดดันให้กับลูก จะทำให้ลูกต่อต้านและไม่ยอมกินนม UHT
- เพิ่มนม UHT จนเต็มแก้วหากลูกกินได้ดี ค่อย ๆ ลดปริมาณนมชง โดยไม่เร่งเปลี่ยนทั้งหมดในครั้งเดียว[2]
ระหว่างเปลี่ยนนมชงเป็นนม UHT เด็ก 1 ขวบควรกินอะไร
เด็กวัย 1 ขวบที่อยู่ในช่วงเปลี่ยนจากนมชงเป็นนม UHT สามารถกินอาหารได้คล้ายผู้ใหญ่ครบหมวดหมู่และหลากหลาย เพื่อช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาการตามวัย สามารถจัดอาหารหลัก 3 มื้อและอาหารว่าง 2 มื้อให้เหมาะสมสำหรับลูกในวัย 1 ขวบ[7] สารอาหารที่สำคัญสำหรับวัยนี้ คือ ธาตุเหล็กซึ่งช่วยในการสร้างเม็ดเลือดแดงและพัฒนาการทางสมอง แคลเซียมและวิตามินดีที่ช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟัน สังกะสีที่มีส่วนช่วยให้เด็กเจริญเติบโตตามวัย รวมถึงไอโอดีนมีส่วนสำคัญต่อการทำงานของฮอร์โมนไทรอยด์และพัฒนาการทางสมอง[7,8] ในแต่ละมื้อควรมีข้าวหรือแป้ง เนื้อสัตว์หรือไข่ ผัก ผลไม้ และไขมันในสัดส่วนที่พอเหมาะ[7] ช่วงแรกของการเปลี่ยนนมผงเป็นนม UHT แม้ลูกจะกินนมได้น้อยหรือยังไม่ยอมกิน พ่อแม่ไม่ควรบังคับหรือยัดเยียดให้ลูกกินนม[5] ลูกอาจต่อต้านและรู้สึกไม่ดี ทั้งนี้พ่อแม่ควรดูแลให้ลูกกินอาหารให้เหมาะสมตามวัยเพื่อให้ได้รับพลังงานและสารอาหารเพียงพอในแต่ละวัน
ถ้าลูกไม่กินนม UHT ระหว่างเปลี่ยนนมจะได้สารอาหารพอไหม
หากลูกไม่ยอมกินนม UHT ในระหว่างเปลี่ยนนม พ่อแม่ควรประเมินสารอาหารที่ลูกกินทั้งวันว่าเพียงพอหรือไม่ เพราะเด็กวัย 1 ปี เป็นวัยที่ต้องการสารอาหารหลากหลายชนิดร่วมกับนม ควรจัดให้ลูกกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ พร้อมกับจัดนม UHT เสริมกับนมเดิมที่ลูกคุ้นเคย ในช่วงแรกระหว่างเปลี่ยนเป็นนม UHT ลูกยังไม่คุ้นชินกับรสชาติใหม่ๆ[2] ในกรณีที่ลูกกินอาหารไม่หลากหลาย อาจทำให้ลูกได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ ซึ่งมีผลต่อการเจริญเติบโต การพัฒนาระบบประสาทและสมอง ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย รวมถึงมีผลต่อการพัฒนาการทางจิตสังคมของลูก สารอาหาร วิตามิน แร่ธาตุที่สำคัญสำหรับเด็กวัย 1 ปี ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน แคลเซียม ธาตุเหล็ก ไอโอดีน วิตามินเอ สังกะสี โฟเลต วิตามินดี[7,9] ดังนั้นหากอาหารที่ลูกกินแต่ละวันเป็นเมนูเดิมๆซ้ำ เลือกกินตามใจตัวเองไม่ยอมกินเมนูอาหารที่หลากหลายตามที่จัดอาหารใส่ในจานให้ พ่อแม่ควรพิจารณาเลือกนม UHT ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงมีสารอาหารเสริมสำคัญและจำเป็นที่เหมาะสมสำหรับเด็กวัย 1 ปีเพื่อช่วยส่งเสริมพัฒนาการและการเจริญเติบโตให้เป็นไปตามวัย
ปิยะดา อาจประจัญ
เขียนโดย:
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)
ปิยะดา อาจประจัญ
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)
เขียนโดย:
ปิยะดา อาจประจัญ
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)
เอกสารอ้างอิง
- 1. Centers for Disease Control and Prevention. Cow’s milk and milk alternatives [Internet]. Atlanta (GA): CDC; 2026 Apr 16 [cited 2026 Oct 2].Available from: https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/foods-and-drinks/cows-milk-and-milk-alternatives.html
- 2. Cleveland Clinic. Baby steps: tips to transition from formula to milk [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; 2024 May 6 [cited 2026 Oct 2].Available from: https://health.clevelandclinic.org/transition-from-formula-to-milk
- 3. Shu J. From bottle to cup: helping your child make a healthy transition [Internet]. Itasca (IL): American Academy of Pediatrics; 2023 Jul 3 [cited 2026 Oct 2].Available from: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Discontinuing-the-Bottle.aspx
- 4.Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Tips to help your picky eater [Internet]. Atlanta (GA): CDC; 2026 Apr 14 [cited 2026 Oct 13]. Available from: https://www.cdc.gov/
nutrition/ features/ help-picky-eater.html - 5. East of England Community Health and Care NHS Trust. Helping your child to accept new foods [Internet]. [place unknown]: NHS; 2024 Nov 1 [cited 2026 Oct 13]. Available from: https://bedslutonchildrenshealth.nhs.uk/
services/ bedfordshire-and-luton-childrens-nutrition-and-dietetics-service/ helping-your-child-to-accept-new-foods/ - 6.U.S. Food and Drug Administration. Handling infant formula safely: what you need to know [Internet]. Silver Spring (MD): U.S. Food and Drug Administration; [cited 2026 Oct 13]. Available from: https://www.fda.gov/
food/ buy-store-serve-safe-food/ handling-infant-formula-safely-what-you-need-know - 7.สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย, สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. โภชนาการสำหรับทุกช่วงวัย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2562 [เข้าถึงเมื่อ 13 ตุลาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/
oawoocha/ 2019/ 07/ HP-eBook_02.pdf - 8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Vitamins and minerals [Internet]. Atlanta (GA): CDC; 2024 Apr 1 [cited 2026 Oct 13]. Available from: https://www.cdc.gov/
infant-toddler-nutrition/ vitamins-minerals/ index.html - 9. Massey M, Barren JJ, Vijaybhai CV. Early childhood nutrition and its impact on growth and development: a review. SDES Int J Interdiscip Res. 2025;6(6):1241-1243. doi:10.47997/sdes-ijir/6.6.2025:1241-1243.
- 10. U.S. Department of Health and Human Services, U.S. Department of Agriculture. Dietary Guidelines for Americans, 2025–2030. 10th ed. [Internet]. Washington (DC): U.S. Department of Health and Human Services and U.S. Department of Agriculture; 2026 Jan [cited 2026 Oct 13]. Available from: https://cdn.realfood.gov/
DGA.pdf - 11. Cleveland Clinic. Sugar: how bad are sweets for your kids? [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; 2024 Jul 5 [cited 2026 Oct 22]. Available from: https://health.clevelandclinic.org/
sugar-how-bad-are-sweets-for-your-kids - 12.Centre for Food Safety. UHT milk: what it is and how to store it [Internet]. Food Safety Focus. 2026 Mar;236(4) [cited 2026 Oct 13]. Available from: https://www.cfs.gov.hk/
english/ multimedia/ multimedia_pub/ multimedia_pub_fsf_236_04.html - 13. American Academy of Pediatrics. Brush, book, bed: how to structure your child’s nighttime routine [Internet]. Itasca (IL): American Academy of Pediatrics; [cited 2026 Oct 4]. Available from: https://www.healthychildren.org/
English/ healthy-living/ oral-health/ Pages/ Brush-Book-Bed.aspx
คำถามที่พบบ่อย
ลองสังเกตดูว่าลูกไม่ชินกับการใช้แก้วหรือรสชาติของนมจากพฤติกรรมที่สังเกตได้จากลูก เช่น
- ลูกจับขวดกินนมเองได้ แต่ไม่ยอมกินนมจากแก้ว
- ลูกกินนมเดิมจากแก้วได้ แต่ไม่ยอมกินนม UHT หรือ
- สีหน้ากังวล บ้วนนม ร้องไห้ ปฏิเสธนม UHT ดื่มได้น้อย
ให้ลูกค่อยๆปรับตัวกับรสชาติใหม่โดยค่อยๆผสมนม UHT กับนมผงทีละน้อย และค่อยๆเพิ่มนม UHT และลดนมชง เพื่อให้ลูกคุ้นชินกับรสชาติ
เด็กวัย 1 ขวบที่อยู่ในช่วงเปลี่ยนจากนมชงเป็นนม UHT สามารถกินอาหารได้คล้ายผู้ใหญ่ครบหมวดหมู่และหลากหลาย เพื่อช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาการตามวัย สามารถจัดอาหารหลัก 3 มื้อและอาหารว่าง 2 มื้อให้เหมาะสมสำหรับลูกในวัย 1 ขวบ
พ่อแม่ควรประเมินสารอาหารที่ลูกกินทั้งวันว่าเพียงพอหรือไม่ เพราะเด็กวัย 1 ปี เป็นวัยที่ต้องการสารอาหารหลากหลายชนิดร่วมกับนม ควรจัดให้ลูกกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ พร้อมกับจัดนม UHT เสริมกับนมเดิมที่ลูกคุ้นเคย
นมโฟรโมสต์ รสจืด
ผลิตจากนมโคสดแท้ 100%
