คุณประโยชน์ของนม
เด็ก 1 ขวบดื่มนมอะไรดี วิธีเลือกนมกล่องแรกให้กับลูกน้อย
เด็ก 1 ขวบกินนมอะไรดี?
เด็กสุขภาพดีอายุครบ 1 ปี (12 เดือน) ที่ไม่แพ้โปรตีนนมวัว พ่อแม่ควรเลือกนมโครสจืดไขมันเต็มส่วน ไม่เติมน้ำตาลและผ่านการฆ่าเชื้อแล้วให้ลูกดื่มได้สามารถเลือกเป็นแบบนมกล่อง UHT หรือนมพาสเจอร์ไรส์ให้ลูกดื่มได้[1] แนะนำดื่มนม 2 แก้วหรือกล่อง (400 มิลลิลิตร) ต่อวัน[2,3] อย่างไรก็ตามนมเป็นแค่สารอาหารส่วนหนึ่งของวันสำหรับเด็ก 1 ปี เท่านั้น เด็ก 1 ปีควรได้รับนมควบคู่กับอาหารหลากหลายครบหมู่ตามวัยให้เพียงพอ จะช่วยส่งเสริมพัฒนาการและการเจริญเติบโตของลูกน้อยให้แข็งแรง น้ำหนัก ส่วนสูงสมส่วนตามวัย[4,5]
นมกล่องเด็ก 1 ปีเริ่มให้ดื่มได้เมื่อไหร่
เด็กสามารถเริ่มดื่มนมกล่อง UHT ไขมันเต็มส่วนได้เมื่ออายุครบ 1 ปี (12 เดือน)[1] หากยังให้นมแม่อยู่สามารถให้ต่อได้จนเด็กอายุครบ 2 ปี[4] แม้นมเป็นแหล่งของโปรตีนและแคลเซียมที่สำคัญสำหรับเด็กวัยนี้ แต่ไม่ควรให้นมทดแทนอาหารมื้อหลัก เพราะเด็กยังจำเป็นต้องได้รับสารอาหารที่หลากหลาย โดยเฉพาะธาตุเหล็กจากเนื้อสัตว์ ไข่ และอาหารอื่น ๆ[5] ดังนั้นควรจัดมื้ออาหารให้สมดุลร่วมกับการกินนมในปริมาณที่เหมาะสมในแต่ละวัน
นมโคมีสารอาหารอะไรที่สำคัญกับเด็กวัย 1 ขวบ
นมโคเป็นแหล่งของโปรตีน มีวิตามินแร่ธาตุหลายชนิด ที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของเด็กวัย 1 ขวบ โปรตีนช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อ ไขมันให้พลังงานและมีส่วนช่วยในการเจริญเติบโต แคลเซียมและวิตามินดีช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟันให้แข็งแรง[2,6,7] ควรเลือกดื่มนมโครสจืดชนิดไขมันเต็มส่วน ไม่ปรุงแต่งและเติมน้ำตาล[2] อย่างไรก็ตามพ่อแม่ไม่ควรตามใจให้ลูกดื่มนมโคเพียงอย่างเดียวโดยไม่ทานอาหารอย่างอื่น ลูกควรได้รับนมตามคำแนะนำร่วมกับอาหารครบหมู่ หลากหลายเพื่อให้ได้รับสารอาหารเพียงพอต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของลูกน้อย[5]
การเลือกนมกล่องแรกสำหรับเด็ก 1 ขวบควรเลือกอย่างไร
การเลือกนมกล่องแรกสำหรับเด็ก 1 ขวบที่สุขภาพดี ที่ไม่แพ้นมวัว ควรเลือกนมโครสจืด 100% มีสารอาหารและคุณค่าทางโภชนาการเหมาะสมกับวัย พ่อแม่สามารถใช้หลัก 6 ข้อต่อไปนี้ก่อนตัดสินใจเลือกซื้อนมให้ลูกวัย 1 ขวบ
| สิ่งที่ต้องเช็ค | แนวทางการเลือกนมกล่องแรกสำหรับพ่อแม่ |
|---|---|
| 1.ชนิดนม | นมโคที่ผ่านการฆ่าเชื้อ เช่น UHT หรือพาสเจอร์ไรส์[2] |
| 2.รสชาตินม | รสจืด ไม่เติมน้ำตาล ไม่เติมแต่งรสชาติ[2] |
| 3.ไขมันนม | เลือกนมกล่องไขมันเต็มส่วน[2] หากมีปัญหาน้ำหนักหรือความเสี่ยงสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์[7] |
| 4.สารอาหารที่สำคัญต่อการเจริญเติบโต | มีโปรตีน ไขมัน แคลเซียม ฟอสฟอรัส[2] EPA DHA วิตามินเอ บี ซี ดี เป็นต้น[8] |
| 5.ฉลากและกล่องนม | มีเลข อย. วันหมดอายุชัดเจน กล่องสมบูรณ์ ไม่บวม รั่ว หรือฉีกขาด[9] |
| 6.ข้อมูลโภชนาการนม | แสดงค่าพลังงานและปริมาณสารอาหาร ได้แก่ ปริมาณพลังงานและสารอาหารที่ให้พลังงาน วิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ[10] |
หากลูกกินอาหารไม่หลากหลายหรือมีความเสี่ยงได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ พ่อแม่สังเกตุอาหารที่ลูกกินเป็นประจำหากไม่พอควรเสริมสารอาหารหรือนมที่มีสารอาหารเพิ่มเติมให้เหมาะสมสำหรับเด็กวัย 1 ปี[8]
ลูกเลิกนมผง 1.4 ขวบ เปลี่ยนเป็นนมกล่องได้ไหม
หากลูกเลิกนมผงตอน 1.4 ขวบ สามารถเปลี่ยนเป็นนมโครสจืดได้ทันทีเพราะเด็กตั้งแต่ 1 ขวบขึ้นไปถือว่าพ้นวัยทารกและมีระบบย่อยอาหารที่พัฒนาเต็มที่แล้ว[5] จึงเปลี่ยนจากนมผงเป็นนมโคแบบกล่อง UHTได้เลย ถ้าลูกไม่แพ้นมวัว[1] ควรดื่มกล่อง UHTร่วมกับอาหารมื้อหลัก[2,3] จัดให้หลากหลายเพื่อให้ลูกได้สารอาหารที่สำคัญและจำเป็นต่อการเจริญเติบโต เน้นอาหารที่เคี้ยวง่าย นิ่ม จัดจานให้มีสีสันน่ากิน ก่อนเลือกซื้อนมกล่องให้ลูกพ่อแม่อย่าลืมเช็ค สารอาหารที่สำคัญบนฉลากโภชนาการให้เหมาะสมตามวัย เลือกนมรสจืด ไขมันเต็มส่วน และไม่เติมน้ำตาลทุกครั้ง เพื่อให้ลูกคุ้นชินรสชาติแบบบไม่ปรุงแต่ง ลดความเสี่ยงต่อภาวะเด็กติดหวานได้ในอนาคต
ปิยะดา อาจประจัญ
เขียนโดย:
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)
ปิยะดา อาจประจัญ
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)
เขียนโดย:
ปิยะดา อาจประจัญ
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)
เอกสารอ้างอิง
- 1. National Health Service. Drinks and cups for babies and young children [Internet]. London: NHS; [cited 2026 Oct 1]. Available from: https://www.nhs.uk/
baby/ weaning-and-feeding/ drinks-and-cups-for-babies-and-young-children/ - 2. Centers for Disease Control and Prevention. Cow’s milk and milk alternatives [Internet]. Updated 2026 Apr 16 [cited 2026 Oct 3]. Available from:https://www.cdc.gov/
infant-toddler-nutrition/ foods-and-drinks/ cows-milk-and-milk-alternatives.html - 3.สมาคมโภชนาการเด็กแห่งประเทศไทย. โภชนาการสำหรับหญิงให้นมบุตร 6 เดือนขึ้นไป และทารกแรกเกิด–23 เดือน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมโภชนาการเด็กแห่งประเทศไทย; 2568 ต.ค. 21 [เข้าถึงเมื่อ 11 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://web.pednutrition.org/
for-public/ women-childhood/ 156850162 - 4. U.S. Department of Health and Human Services, U.S. Department of Agriculture. Dietary Guidelines for Americans, 2025–2030 [Internet]. Washington (DC): U.S. Department of Health and Human Services; U.S. Department of Agriculture; 2025 [cited 2026 Oct 1]. Available from: https://cdn.realfood.gov/
DGA.pdf - 5. สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย, สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. โภชนาการสำหรับทุกช่วงวัย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2562 [เข้าถึงเมื่อ 1 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/
oawoocha/ 2019/ 07/ HP-eBook_02.pdf - 6.สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). [เพิ่มพลังนม เพื่อสุขภาพ (และส่วนสูง) เด็กไทย!] [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; [2569 มิ.ย. 26] [เข้าถึงเมื่อ 11 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dol.thaihealth.or.th/
Media/ Pdfview/ 9579b26c-d7e1-ee11-8102-00155d1aab6f - 7. American Academy of Pediatrics Committee on Nutrition. Why do infants need baby formula instead of cow’s milk? [Internet]. Itasca (IL): American Academy of Pediatrics; 2024 [updated 2024 Apr 22; cited 2026 Oct 2]. Available from: https://www.healthychildren.org/
English/ ages-stages/ baby/ formula-feeding/ Pages/ Why-Formula-Instead-of-Cows-Milk.aspx - 8. Verduci E, Di Profio E, Corsello A, Scatigno L, Fiore G, Bosetti A, et al. Which milk during the second year of life: a personalized choice for a healthy future? Nutrients [Internet]. 2021 [cited 2026 Oct 21];13(10):3412. doi:10.3390/nu13103412. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/
articles/ PMC8540900/ pdf/ nutrients-13-03412.pdf - 9. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. แจกคัมภีร์ดื่มนมปลอดภัย แนะ 3 เช็ก ก่อนซื้อ พร้อมสูตรเก็บรักษานม 5 ชนิด ให้คงคุณภาพมาตรฐาน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข; 2569 [เผยแพร่ 28 พ.ค. 2569; เข้าถึงเมื่อ 3 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.fda.moph.go.th/
media.php? id= 900948591571509248& name= ข่าววันดื่มนมโลก%20V6.pdf - 10.กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. การเลือกนมสำหรับทารกและเด็กเล็ก [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เผยแพร่ 22 ก.พ. 2566; ปรับปรุง 9 ม.ค. 2569; เข้าถึงเมื่อ 1 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dis.fda.moph.go.th/
detail-infoGraphic? id= 2102 - 11. Centre for Food Safety. UHT milk: what it is and how to store it [Internet]. Hong Kong: Centre for Food Safety, Food and Environmental Hygiene Department; 2026 Mar [cited 2026 Oct 2]. Available from: https://www.cfs.gov.hk/
english/ multimedia/ multimedia_pub/ multimedia_pub_fsf_236_04.html - 12. Agriculture Institute. What happens to UHT milk during storage? Key changes explained [Internet]. Agriculture Institute; 2025 Jun 10 [cited 2026 Oct 2]. Available from: https://agriculture.institute/
milk-processing-packaging/ uht-milk-storage-changes-explained/ - 13. Porto A. Lactose intolerance in infants & children: parent FAQs [Internet]. Itasca (IL): American Academy of Pediatrics; 2016 Sep 29 [cited 2026 Oct 11]. Available from: https://www.healthychildren.org/
English/ healthy-living/ nutrition/ Pages/ Lactose-Intolerance-in-Children.aspx - 14. U.S. Food and Drug Administration. Added sugars on the Nutrition Facts label [Internet]. Silver Spring (MD): U.S. Food and Drug Administration; [cited 2026 Oct 4]. Available from: https://www.fda.gov/
food/ nutrition-facts-label/ added-sugars-nutrition-facts-label
คำถามที่พบบ่อย
นมกล่อง UHT และนมพาสเจอร์ไรซ์เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับเด็ก 1 ขวบ ควรเลือกเป็นนมโครสจืดชนิดไขมันเต็มส่วน ไม่เติมน้ำตาลและไม่ปรุงแต่งรสชาติ ทั้งนี้พ่อแม่ควรเลือกนมให้เหมาะสมกับสถานการณ์ เช่น หากต้องการเตรียมนมไว้ให้ลูกดื่มระหว่างเดินทางหรือพกไปนอกบ้าน สามารถเลือกนมกล่อง UHT เพราะเก็บที่อุณหภูมิห้องได้หากยังไม่เปิดกล่อง ส่วนนมพาสเจอร์ไรส์เหมาะสำหรับดื่มที่บ้านหรือสถานที่ที่มีตู้เย็น เนื่องจากต้องเก็บรักษาในอุณหภูมิแช่เย็นอย่างต่อเนื่อง เพื่อคงคุณภาพและความปลอดภัยของนม[2,11,12]
นมกล่อง UHT เก็บได้นานโดยไม่จำเป็นต้องใส่สารกันเสีย เพราะผ่านกระบวนการให้ความร้อนสูงเพื่อทำลายจุลินทรีย์ ก่อนซื้อควรตรวจเช็ควันหมดอายุและสภาพกล่อง หากเปิดดื่มแล้วแนะนำให้แช่เย็นและดื่มให้หมดภายใน 2-7 วัน[11]
สิ่งที่ต้องเช็คคือ ชนิดนม, รสชาตินม, ไขมันนม, สารอาหารที่สำคัญ, ฉลากและกล่องนม, ข้อมูลโภชนาการ
นมโคเป็นแหล่งของโปรตีน มีวิตามินแร่ธาตุหลายชนิดพร้อมทั้งแคลเซียมและวิตามินดี
นมโฟรโมสต์ รสจืด
ผลิตจากนมโคสดแท้ 100%
