สฟิงโกไมอีลิน (Sphingomyelin): สายใยความคิด
ที่พ่อแม่มองไม่เห็น
เรื่องพื้นฐานที่พ่อแม่มักกัวล
แม่: หมอคะ ทำไมลูกตอบช้า คิดช้า ทั้งที่เข้าโรงเรียนเร็ว และแม่ก็พูดคุยกับเขาทุกวัน?
หมอ: ในขณะที่พ่อแม่โฟกัสที่การกระตุ้นจากภายนอก หมอกลับอยากให้มองสายไฟในสมองลูกก่อนว่าเชื่อมดีพอหรือยังครับสายไฟในสมองลูกคืออะไรคะ?
หมอ: สมองเด็ก = ศูนย์สื่อสารที่กำลังต่อสายไฟ
ในช่วง 1–3 ขวบ สมองเด็กจะกำลังสร้าง “ใยเชื่อมประสาท” หรือ myelinated axons ยิ่งต่อสายไว ก็ยิ่งคิดไว ตอบไว เข้าใจเร็ว และสิ่งที่เคลือบเส้นใยประสาทเหล่านี้ คือสารที่เรียกว่า Sphingomyelin (สฟิงโกไมอีลิน) ซึ่งเป็น “ไขมันจำเป็น” ที่สร้างเยื่อหุ้มปลายประสาท
แม่: แล้วถ้าไม่มี Sphingomyelin จะเป็นอย่างไรคะ?
หมอ: สัญญาณไฟในสมองจะ “เดินช้า” เหมือนอินเทอร์เน็ตบ้านที่ยังใช้สายทองแดงครับ[1]
ทำไมต้องเสริม Sphingomyelin ในวัย 1-3 ขวบคะ?
หมอ: เพราะ Sphingomyelin เป็นส่วนประกอบหลักของเยื่อหุ้มปลายประสาท และในช่วงวัย 1–3 ปีนั้น สมองกำลังเร่งพัฒนา “Myelination” อย่างเข้มข้น งานวิจัยพบว่า การเสริมโภชนาการด้วยสูตรที่มีส่วนผสมของ Sphingomyelin มีความสัมพันธ์กับการพัฒนาเยื่อไมอีลินที่ดีขึ้น และส่งเสริมพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวครับ[2]
แม่: Sphingomyelin หาจากไหนได้หรอคะ?
หมอ: นมเด็ก UHT เสริมสารอาหารที่ออกแบบมาสำหรับวัยเตาะแตะจะมีการเติม Sphingomyelin เข้าไปเพื่อเสริมพัฒนาการทางสมองครับ
DHA และ Sphingomyelin ทำหน้าที่แตกต่างกันอย่างไรคะ?
หมอ: DHA เปรียบเหมือนข้อมูลที่ส่ง แต่ Sphingomyelin คือ ‘สายในการส่ง’ ที่จะส่งข้อมูลนั้นให้ไวถึงจุดหมาย และถ้าเราส่งไม่ถึงในวัยนี้… เส้นทางคิดของลูกอาจช้ากว่าคนอื่นไปตลอดครับ
คำแนะนำจากหมอ:
- อย่าดูแค่ DHA แต่ควรดูว่า “มี Sphingomyelin” ด้วยไหม
- ถ้ามีคู่กัน จะช่วยเสริมทั้ง “ข้อมูล” และ “สายไฟ” ให้สมองลูกพร้อมใช้งาน
- สังเกตลูกว่าตอบสนองไวไหม พูดโต้ตอบมากน้อยแค่ไหน ซึ่งจะเป็นตัวชี้วัดระบบภายใน
คุณแม่สามารถเลือกให้ลูกดื่มนม UHT เสริมสารอาหารที่มี DHA Sphingomyelin และ Vitamin B12 ครบทั้ง “วัตถุดิบความคิด” และ “สายส่งประสาท” เพื่อเสริมลูกให้เชื่อมโยงความคิดได้ไวในช่วง 1,000 วันแรกที่สำคัญที่สุดครับ
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
เขียนโดย:
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
ข้อมูลอ้างอิง:
1. Valles, P. G., Ali, Z., & Farran, A. (2022). Impact of dietary sphingomyelin on the developing brain. *Frontiers in Nutrition*, *9*, 991193.
2. Schneider N, et al. Sphingomyelin and neurodevelopmental outcomes in early life. Advances in Nutrition (2021)
