“ลำไส้ดี = สมองดี จริงไหม?” ผลกระทบของท้องผูก กับ ภูมิคุ้มกัน อารมณ์ และสมาธิ
ลูกท้องผูกเป็นปัญหาใหญ่กว่าที่แม่คิด
แม่: “ลูกท้องผูกทีไร…หงุดหงิดทุกที” “งอแงเหมือนคิดอะไรไม่ออก…”
หมอ: หลายคนอาจไม่รู้ว่า…“สมองกับลำไส้” พูดคุยกันอยู่ตลอดเวลา และไม่ใช่แค่พูด…แต่มี ‘สายข้อมูล’ เชื่อมกันจริงๆด้วยเซลล์นับล้านครับ
ลำไส้ คือ สมองที่สองของลูก
แม่: สมองกับลำไส้เชื่อมโยงกันอย่างไรคะหมอ?
หมอ: ลำไส้ของมนุษย์มีเซลล์ประสาทมากกว่า 100 ล้านเซลล์ เรียกว่า Enteric Nervous System (ENS) ถือเป็น “สมองที่สอง” (Second Brain) ของร่างกาย[1] ซึ่งทำงานอิสระจากสมองใหญ่แต่สามารถสื่อสารกันได้ตลอดเวลาผ่าน Vagus Nerve และที่สำคัญ 90–95% ของเซโรโทนิน (Serotonin) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทสำคัญถูกผลิตใน “ลำไส้”[2] ไม่ใช่ในสมอง ซึ่งมีผลต่ออารมณ์ สมาธิ และพฤติกรรมของลูกแบบลึกซึ้งครับ
ผลเสียของการมีลำไส้ไม่ดี
หมอ: เมื่อระบบลำไส้เสียสมดุล เช่น จุลินทรีย์เสียสมดุล (Dysbiosis) หรือ ท้องผูกบ่อย จนของเสียสะสม จะกระทบต่อการสร้างสารสื่อประสาทเหล่านี้ ส่งผลให้เด็ก…
- หงุดหงิดง่าย งอแง หรือซึมเศร้าแบบไม่รู้ตัว
- สมาธิสั้น
- พัฒนาการทางภาษาช้าลง
งานวิจัยยังพบว่า กลุ่มเด็กที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร (Functional Gastrointestinal Disorders) จะมีระดับเซโรโทนินในเลือดต่ำกว่ากลุ่มเด็กสุขภาพดี[3]
ผลดีของการมีจุลินทรีย์ที่ดีในลำไส้
ในลำไส้ของลูกมีจุลินทรีย์กว่า 38 ล้านล้านตัว[4] หากมีสมดุลที่ดี (มีสายพันธุ์ดี เช่น Bifidobacterium, Lactobacillus) ลำไส้ก็จะแข็งแรงและสมองปลอดโปร่ง ทำให้ลูกสามารถ…
- ควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น
- เรียนรู้เร็วกว่าเพื่อนรุ่นเดียวกัน
- มีสมาธินานขึ้น และมีความสุขจากภายใน
หมอขอสรุป:
ดังนั้นทุกครั้งที่ลูกคิดช้า งอแง หรือไม่สนใจเรียน คุณแม่อย่ามองแค่พฤติกรรมภายนอก เพราะ “ลำไส้” อาจเป็นต้นเหตุที่ซ่อนอยู่ครับ
คำแนะนำจากหมอ:
- อ่านฉลากนมเพื่อมองหาสารอาหาร GOS/PDX หรือใยอาหารจากธรรมชาติ
- สังเกตว่าลูกขับถ่ายได้ทุกวันหรือไม่ ซึ่งจะสะท้อนความสมดุลของระบบภายใน
- ฝึกกินผักผลไม้สีสด โยเกิร์ต และธัญพืชตามวัย
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาฆ่าเชื้อพร่ำเพรื่อ เพราะฆ่าจุลินทรีย์ที่ดีในลำไส้
คุณแม่สามารถเลือกให้ลูกดื่มนม UHT เสริมสารอาหารที่มีพรีไบโอติก GOS ช่วยเสริมจุลินทรีย์ที่ดีให้ลำไส้ เพื่อสร้างสมดุลสารสื่อประสาท ช่วยให้ลูกคิดไว สมองโล่ง อารมณ์ดี และพร้อมเรียนรู้ในทุกวันครับ
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
เขียนโดย:
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
ข้อมูลอ้างอิง:
1. Gershon, MD. The Second Brain, Harper Perennial (1999)
2. Mawe, G. M., & Hoffman, J. M. (2013). Serotonin signalling in the gut—functions, dysfunctions and therapeutic targets. *Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology*, *10*(8), 473–486.
3. O’Mahony SM, et al. Serotonin, tryptophan metabolism and the brain–gut–microbiome axis. Behavioural Brain Research (2015)
4. Sender, R., Fuchs, S., & Milo, R. (2016). Revised estimates for the number of human and bacteria cells in the body. *Cell*, *164*(3), 337–340.
