วิตามิน บี12 ส่วนสำคัญของระบบประสาท
ทำไมลูกพูดช้า หรือจะสมาธิสั้น?
แม่: “ทำไมลูกพูดช้ากว่าคนอื่น?” หรือ “เรียกแล้วไม่หัน สมาธิสั้นหรือเปล่าคะหมอ?”
หมอ: สิ่งเหล่านี้อาจไม่ใช่เรื่องพฤติกรรม…แต่อาจเริ่มจากสารอาหารเล็กๆที่ขาดอยู่ในร่างลูกชื่อว่า วิตามิน บี12
วิตามิน บี12 คืออะไร?
หมอ: วิตามิน บี12 หรือ Cobalamin คือวิตามินที่มีส่วนสำคัญต่อระบบประสาทและสมอง โดยเฉพาะในเด็กวัย 1–3 ปี
แม่: แล้ววิตามิน บี12 ช่วยเรื่องอะไรบ้างคะ?
หมอ: วิตามิน บี12 ช่วยสร้างเยื่อไมอีลิน (Myelin Sheath) ซึ่งเป็นเหมือน “ฉนวนหุ้มสายไฟ” รอบเส้นประสาท[1] ทำให้สัญญาณไฟฟ้าจากสมองวิ่งไปถึงกล้ามเนื้อได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และไม่สะดุด หากขาดวิตามิน บี12 การส่งสัญญาณจะกลายเป็นช้า เบลอ และติดขัด เหมือนเวลาอินเทอร์เน็ตช้า กระตุก หรือโหลดไม่ขึ้น
วิธีสังเกตว่าลูกขาดวิตามิน บี12
หมอ: เด็กที่ขาดวิตามิน บี12 จะมีสัญญาณที่พ่อแม่อาจไม่ทันสังเกต เช่น…
- พูดช้า เคลื่อนไหวช้า
- สมาธิสั้น ไม่สนใจสิ่งรอบตัว
- มีพัฒนาการทางภาษาช้ากว่าเกณฑ์
- เหนื่อยง่าย ตัวซีด
งานวิจัยพบว่าเด็กที่มีระดับวิตามิน บี12 ต่ำกว่าค่าปกติ จะมีคะแนนพัฒนาการด้านสติปัญญา (mental development) ต่ำกว่ากลุ่มปกติอย่างมีนัยสำคัญ และการขาดวิตามิน บี12 อย่างรุนแรงยังอาจส่งผลต่อพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวได้เช่นกันครับ[2]
วิตามิน บี12 ขาดง่าย...แต่ไม่ควรมองข้าม
แม่: วิตามิน บี12 หาได้จากไหนบ้างคะหมอ?
หมอ: วิตามิน บี12 เป็นสารอาหารที่ร่างกายไม่สามารถสร้างเองได้ เด็กเล็กจึงต้องได้รับจากอาหาร นม หรือเสริมโดยตรงเท่านั้น และที่น่าห่วงคือเด็กที่กินข้าวน้อย ไม่ชอบเนื้อสัตว์ หรือแม้แต่นมบางสูตรที่ไม่มีวิตามิน บี12 คือกลุ่มเสี่ยงที่จะขาดสารนี้แบบไม่รู้ตัว และอาจเปลี่ยนระบบการสื่อสารของสมองลูกทั้งชีวิต เพราะสายประสาทที่ช้า หมายถึงพัฒนาการที่ตามไม่ทันครับ
คำแนะนำจากหมอ:
- ดูฉลากโภชนาการในนมว่ามีวิตามิน บี12 หรือไม่?
- หากลูกพูดช้าหรือมีพัฒนาการช้า ควรปรึกษาหมอเพื่อตรวจระดับวิตามิน บี12
- เสริมวิตามิน บี12 พร้อมอาหารกลุ่มเนื้อแดง ไข่ และปลาทะเล
คุณแม่สามารถเลือกให้ลูกดื่มนม UHT เสริมสารอาหารที่มีวิตามิน บี12 สฟิงโกไมอีลิน และ DHA เพื่อเสริมสายส่งประสาทให้สมบูรณ์ ทำให้ลูกเรียนรู้ได้เร็ว ตอบสนองไว และมีความคิดเชื่อมโยงได้ดี สรุปคือ…สมองไวเริ่มจากสายไฟที่แข็งแรง และวิตามิน บี12 คือปลั๊กเล็กๆที่จะขาดไม่ได้เลยครับ
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
เขียนโดย:
นายแพทย์ วรวิทย์
กันทะมาลี
กุมารเวชศาสตร์โรคติดเชื้อ
โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน
ข้อมูลอ้างอิง:
1. Briani, C., Dalla Torre, C., Citton, V., Manara, R., Pompanin, S., Binotto, G., & Adami, F. (2013). Cobalamin deficiency: clinical picture and radiological findings. *Nutrients*, *5*(11), 4521–4539. https://doi.org/10.3390/nu5114521
2. Kvestad, I., Taneja, S., Kumar, T., Hysing, M., Refsum, H., & Bhandari, N. (2017). Vitamin B-12 status in infancy is positively associated with development and cognitive functioning 5 y later in Nepalese children. *The American Journal of Clinical Nutrition*, *105*(5), 1122–1131. https://doi.org/10.3945/ajcn.116.144931
