เด็กวัยเรียนดื่มนมวันละกี่กล่อง? เตรียมนมใส่กระเป๋าให้ลูกไปโรงเรียนอย่างปลอดภัย

เด็กวัยเรียนควรดื่มนมวันละกี่กล่อง? นมกล่องไปโรงเรียนต้องแช่เย็นไหม – เด็กวัยเรียนควรดื่มนมรสจืดประมาณวันละ 2-3 กล่อง/วัน (400-600 มิลลิลิตร)^[1,2] ผู้ปกครองควรดูปริมาตรบนฉลากนมกล่องก่อนซื้อ เพราะแต่ละยี่ห้อมีขนาดนมกล่องแตกต่างกัน แนะนำให้พิจารณาปริมาณนมเป็นมิลลิลิตรควบคู่กับจำนวนกล่อง เพื่อให้ลูกได้รับนมในปริมาณเพียงพอและเหมาะสมตามวัย

สำหรับผู้ปกครองที่ต้องการเตรียมนมให้ลูกไปดื่มที่โรงเรียน นมกล่อง UHT เป็นทางเลือกที่สะดวกและเหมาะกับการพกพา เพราะนม UHT ที่ยังไม่เปิดกล่อง สามารถเก็บที่อุณหภูมิห้องได้ แต่ควรเก็บให้พ้นแสงแดดและความร้อน^[3]

เด็กวัยเรียนควรดื่มนมวันละกี่กล่อง?

เด็กวัยเรียนควรได้ดื่มนมรสจืด 2-3 กล่อง/วัน (400-600 มิลลิลิตร)^[1,2] ผู้ปกครองควรดูปริมาตรนมที่เขียนระบุไว้บนกล่องนมก่อนซื้อ เพราะขนาดนมกล่องแต่ละยี่ห้อมีปริมาณต่อกล่องไม่เท่ากัน เช่น นมกล่องขนาด 180 มิลลิลิตรเด็กวัยเรียนควรดื่มสูงสุด 3.3 กล่อง หากเป็น นมกล่องขนาด 225 มิลลิลิตรควรดื่มสูงสุดไม่เกิน 2.6 กล่อง ฉะนั้นไม่ควรยึดกับคำว่า “กล่อง” แต่ให้ดูจากปริมาตรนมบนกล่องนม เพื่อช่วยประเมินปริมาตรโดยรวมของนมที่ควรได้รับทั้งวันเพียงพอเหมาะสม อย่างไรก็ตาม นมเป็นแค่อาหารส่วนหนึ่งของอาหารที่เด็กวัยเรียนควรกินในแต่ละวัน เด็กวัยเรียนยังต้องการอาหารหลัก 5 หมู่อื่นๆที่มีความหลากหลาย สารอาหารและพลังงานครบถ้วนเพื่อช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโต มีส่วนสูงและรูปร่างสมส่วนตามวัย^[1] พญ.อัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย ได้กล่าวถึง สถานการณ์การเจริญเติบโตของเด็กไทยโดยข้อมูลรายงานปี 2568 ระบุว่า เด็กวัยเรียนมีภาวะเตี้ยร้อยละ 10.8^[4] สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการส่งเสริมโภชนาการที่เหมาะสมในเด็กวัยเรียน เพื่อให้เด็กวัยเรียนได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอต่อการเจริญเติบโต โดยเฉพาะโปรตีนและแคลเซียม นมจัดเป็นแหล่งอาหารที่มีทั้ง โปรตีน แคลเซียม และสารอาหารสำคัญอื่น ๆ ที่ช่วยในการเสริมสร้างกระดูกและฟันให้แข็งแรง^[1,5] ผู้ปกครองควรส่งเสริมให้ลูกดื่มนมรสจืดในปริมาณที่เหมาะสมกับวัย ควบคู่กับการกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ การออกกำลังกาย และการนอนหลับอย่างเพียงพอ เพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตและป้องกันภาวะเตี้ยในเด็กวัยเรียน

จัดนมกล่องให้เข้ากับตารางชีวิตของลูกอย่างไร

ผู้ปกครองสามารถจัดนมกล่องให้เข้ากับกิจวัตรประจำวันของลูกได้เมื่อลูกไปโรงเรียน ให้ถามลูกว่า “โรงเรียนมีนมแจกไหม ให้ดื่มกี่มื้อ เวลาไหน ลูกดื่มหมดไหม” แล้วผู้ปกครองค่อยจัดมื้อนมเสริมที่บ้านเพื่อให้ลูกได้รับนมกล่องต่อวัน ไม่เกิน 2-3 กล่อง (400-600 มิลลิลิตร)^[1,2] ผู้ปกครองไม่จำเป็นต้องกำหนดเวลาให้ลูกดื่มนมจนครบจำนวนกล่องทุกวัน แต่ควรพิจารณาปริมาณนมที่ลูกดื่มร่วมกับอาหารมื้อหลักและอาหารว่าง เพื่อให้ลูกได้รับพลังงานและสารอาหารอย่างเพียงพอตลอดทั้งวัน โดยไม่ให้นมมาแทนอาหารมื้อหลัก^[1] หากลูกกินโยเกิร์ตรสธรรมชาติเป็นอาหารว่างแล้ว ผู้ปกครองอาจไม่จำเป็นต้องให้นมเพิ่มในมื้อนั้น เพราะโยเกิร์ตก็เป็นแหล่งของโปรตีนและแคลเซียมเช่นเดียวกับนม

ควรเลือกนมแบบไหนสำหรับเด็กวัยเรียน?

ผู้ปกครองควรเลือกนมรสจืดหรือนมโคสดแท้ 100 % และมีแคลเซียมให้กับเด็กวัยเรียนดื่มเป็นประจำ เพราะในนมโคเป็นแหล่งอาหารธรรมชาติที่มีแคลเซียมธรรมชาติสูง ร่างกายดูดซึมได้ดี ช่วยเพิ่มมวลกระดูกและเสริมสร้างกระดูกและฟันให้แข็งแรง เด็กวัยเรียนควรได้รับแคลเซียม 800-1000 มิลลิกรัมต่อวัน^[5] ผู้ปกครองควรเช็คฉลากเพื่อดูชนิดนม ปริมาตร วันหมดอายุ และวิธีเก็บรักษา^[1,3] หากลูกมีภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกิน ผู้ปกครองอาจเลือกนมโคสดแท้ 100% ชนิดพร่องมันเนยหรือขาดมันเนย เพื่อช่วยลดพลังงานและไขมันที่ได้รับจากนม ส่วนเด็กที่มีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ให้เลือกนมจืดชนิดเต็มมันเนย^[1] ทั้งนี้ผู้ปกครองอาจจะต้องประเมินอาหารที่ลูกได้รับตลอดทั้งวันร่วมด้วย ไม่ควรเลือกชนิดนมจากน้ำหนักตัวเพียงอย่างเดียว

พกนมกล่องไปโรงเรียน ไม่ต้องแช่เย็นจริงไหม?

เด็กวัยเรียนพกนมกล่องแบบ UHT ที่ยังไม่เปิดกล่องไปโรงเรียนได้ โดยไม่ต้องแช่เย็น เนื่องจากนม UHT ที่ยังไม่เปิดกล่องสามารถเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้องได้ จึงเป็นทางเลือกที่สะดวกเตรียมสำหรับผู้ปกครองและสะดวกเก็บสำหรับเด็กที่พกนมกล่องไปกินที่โรงเรียน อย่างไรก็ตาม ผู้ปกครองควรเก็บนมให้พ้นจากแสงแดดและความร้อน รวมถึงปฏิบัติตามคำแนะนำในการเก็บรักษาที่ระบุบนฉลากผลิตภัณฑ์^[3]

พกนม UHT กับนมพาสเจอร์ไรส์ ไปโรงเรียนเก็บต่างกันอย่างไร?

เด็กวัยเรียนสามารถพกนม UHT ที่ยังไม่เปิดกล่องไปโรงเรียนได้โดยไม่จำเป็นต้องแช่เย็น เพราะนม UHT สามารถเก็บที่อุณหภูมิห้องได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงแสงแดดและความร้อน ส่วนนมพาสเจอร์ไรส์ต้องเก็บรักษาในตู้เย็นที่อุณหภูมิไม่เกิน 8 องศาเซลเซียสตลอดเวลา ฉะนั้นผู้ปกครองควรสอบถามที่โรงเรียนว่ามีตู้เย็นให้แช่นมสำหรับเด็กหรือไม่^[6] ผู้ปกครองที่จัดเตรียมนมใส่กระเป๋าให้ลูกในแต่ละวันควรพิจารณาเงื่อนไขการเก็บของนมแต่ละชนิดก่อนใส่ในกระเป๋านักเรียน เพราะเด็กบางคนอาจดื่มนมทันที ขณะที่เด็กบางคนอาจเก็บนมไว้ในกระเป๋าจนถึงช่วงเย็นหรือวันถัดไป หากเป็นนม UHT ที่ยังไม่เปิดสามารถเก็บที่อุณหภูมิห้องได้ แต่ถ้าหากเป็นนมพาสเจอร์ไรส์ที่ไม่ได้รับการเก็บรักษาในอุณหภูมิที่เหมาะสม อาจทำให้นมเสื่อมคุณภาพและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยจากอาหารได้

ก่อนใส่นมลงกระเป๋าไปโรงเรียน พ่อแม่เช็คอะไรบ้าง?

ก่อนใส่นมลงกระเป๋าไปโรงเรียนให้เด็กวัยเรียน พ่อแม่ควรใส่ใจการเลือกชนิดของนมและการเก็บรักษาเพื่อให้ลูกได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอและปลอดภัย โดยนักกำหนดอาหารแนะนำให้ผู้ปกครองตรวจสอบ 5 ข้อต่อไปนี้

เลือกนมรสจืดที่มีแคลเซียม^[1] อ่านฉลากโภชนาการเพื่อเลือกเป็นนมจืดและที่มีแคลเซียม ไม่เติมน้ำตาล
ตรวจวันหมดอายุหรือวันที่ควรบริโภคก่อนบนฉลาก^[3] ช่วยป้องกันไม่ให้ลูกกินนมที่หมดอายุ ทำให้อาหารเป็นพิษได้
สังเกตสภาพกล่องนม^[3] สังเกตกล่องนมไม่บวม ไม่รั่วซึม และไม่มีรอยฉีกขาดป้องกันการปนเปื้อนเชื้อโรคในนมได้
เก็บนมกล่อง UHT ให้พ้นความร้อน^[3] สามารถเก็บนม UHT ที่ยังไม่เปิดกล่องไว้ที่อุณหภูมิห้องได้ เลี่ยงแสงแดดและบริเวณที่มีความร้อนสูง
รักษาความเย็นของนมพาสเจอร์ไรส์^[6] เตรียมอุปกรณ์รักษาความเย็นที่เหมาะสม หากต้องการให้ลูกพกนมพาสเจอร์ไรส์ไปโรงเรียน เพราะนมชนิดนี้จำเป็นต้องเก็บรักษาในอุณหภูมิที่เย็นตลอดเวลา

เปิดนมกล่อง UHT แล้วดื่มไม่หมด ทำอย่างไร?

เด็กวัยเรียนที่เปิดนมกล่อง UHT แล้วดื่มไม่หมดระหว่างมื้อหรือหลังเลิกเรียนสามารถเก็บนมกล่อง UHT ไว้ในตู้เย็นอุณหภูมิไม่เกิน 4 องศาเซลเซียสหรืออุณหภูมิที่ต่ำกว่าได้ ควรดื่มให้หมดภายใน 2–7 วัน เพื่อรักษาคุณภาพของนมและลดความเสี่ยงของการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ที่อาจทำให้นมเสียหรือไม่ปลอดภัย ก่อนยื่นให้ลูกดื่มพ่อแม่ควรชิมนมกล่องที่เปิดแล้วก่อนทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของลูกน้อย บางครั้งลูกอาจจะไม่รู้ว่านมมีกลิ่นไม่ดี เปรี้ยวหรือบูด^[7] หากลูกเผลอดื่มเข้าไปอาจทำให้ได้รับอันตรายจากนมเสียได้

ปิยะดา อาจประจัญ

เขียนโดย:

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)

ปิยะดา อาจประจัญ

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)

เขียนโดย:

ปิยะดา อาจประจัญ

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
(Registered Dietitian; RD)

เอกสารอ้างอิง

สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย, สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. โภชนาการสำหรับทุกช่วงวัย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2562 [เข้าถึงเมื่อ 8 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/oawoocha/2019/07/HP-eBook_02.pdf
กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 182) พ.ศ. 2541 เรื่อง ฉลากโภชนาการ [อินเทอร์เน็ต]. 2541 [เข้าถึงเมื่อ 8 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://exfood.fda.moph.go.th/law/data/complilation/Compi_182.pdf
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. แจกคัมภีร์ดื่มนมปลอดภัย แนะ 3 เช็ก ก่อนซื้อ พร้อมสูตรเก็บรักษานม 5 ชนิด ให้คงคุณภาพมาตรฐาน [Internet]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2569 May 28 [cited 2026 Oct 7]. Available from: https://www.fda.moph.go.th/news/3500
Hfocus. กรมอนามัย เผย “วัยเรียน-วัยรุ่นไทย” ดื่มนมน้อย ชี้เด็กเตี้ยเพิ่มมากขึ้น 12.9 % [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 14 ต.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/06/34295
คณะกรรมการและคณะทำงานปรับปรุงข้อกำหนดสารอาหารที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย. ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 (Dietary Reference Intake for Thais 2020) [Internet]. กรุงเทพฯ: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2563 [cited 2026 Oct 7]. Available from: https://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/dri/176096
กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. ห่วงใยเด็กไทย! เข้มคุณภาพ “นมโรงเรียน” [Internet]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2568 Oct 30 [cited 2026 Oct 8]. Available from: https://dis.fda.moph.go.th/detail-newsUpdate?id=3353
Centre for Food Safety. UHT milk: what it is and how to store it [Internet]. Hong Kong: Centre for Food Safety; 2026 Mar [cited 2026 Oct 9]. Available from: https://www.cfs.gov.hk/english/multimedia/multimedia_pub/multimedia_pub_fsf_236_04.html
Christison A. Taste, touch, explore: make nutritious food fun for young eaters [Internet]. Itasca (IL): American Academy of Pediatrics; 2026 Sep 11 [cited 2026 Oct 9]. Available from: https://www.healthychildren.org/English/healthy-living/nutrition/Pages/taste-touch-explore-make-nutritious-food-fun-for-young-eaters.aspx
National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Calcium: fact sheet for consumers [Internet]. Bethesda (MD): National Institutes of Health; [cited 2026 Oct 9]. Available from: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-Consumer/
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Symptoms & causes of lactose intolerance [Internet]. Bethesda (MD): NIDDK; [cited 2026 Oct 9]. Available from: https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/lactose-intolerance/symptoms-causes

คำถามที่พบบ่อย

นม UHT ต้องแช่เย็นก่อนใส่กระเป๋าไปโรงเรียนไหม?

นม UHT ที่ยังไม่เปิดไม่ต้องแช่เย็นสามารถพกใส่กระเป๋าไปโรงเรียนได้เลย ผู้ปกครองควรเก็บนม UHT ให้ห่างแดดหรือความร้อน^[3] ในกรณีที่ลูกชอบดื่มนม UHT แบบแช่เย็น ผู้ปกครองสามารถนำไปแช่เย็นให้เด็กก่อนดื่มได้

นม UHT วางไว้ในรถระหว่างไปโรงเรียนได้ไหม?

ผู้ปกครองสามารถนำนมกล่อง UHT ที่ยังไม่เปิดวางไว้ในรถระหว่างไปส่งลูกที่โรงเรียนได้ แต่ไม่ควรทิ้งนมไว้ในรถที่จอดกลางแดดหรือมีอุณหภูมิสูงเป็นเวลานาน เพราะความร้อนอาจส่งผลต่อคุณภาพของนม แนะนำให้เก็บนม UHT ที่อุณหภูมิห้อง และหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดหรือความร้อนโดยตรง^[3] หรือใส่ในกระเป๋านักเรียนของลูกเพื่อเลี่ยงแดด

ลูกไม่ชอบนมจืด ควรทำอย่างไร?

หากลูกไม่ชอบดื่มนมจืด ผู้ปกครองควรค่อย ๆ ฝึกให้ลูกคุ้นเคยกับรสชาติของนมจืด โดยไม่บังคับหรือกดดันให้ลูกดื่มจนหมดกล่อง เพราะเด็กบางคนอาจต้องใช้เวลาในการปรับตัวกับรสชาติใหม่ ๆ ทั้งนี้ ผู้ปกครองควรพิจารณาอาหารที่ลูกกินตลอดทั้งวันร่วมด้วย หากลูกไม่ดื่มนมเป็นประจำ ควรดูแลให้ลูกได้รับโปรตีนและแคลเซียมอย่างเพียงพอจากอาหารชนิดอื่น^[8,9]

ควรให้ลูกดื่มนมตอนเช้าหรือหลังเลิกเรียน?

ผู้ปกครองสามารถเลือกเวลาให้ลูกดื่มนมได้ทั้งเช้าหรือหลังเลิกเรียน ให้สอดคล้องกับกิจวัตรของลูก หากลูกได้รับนมจากโรงเรียนแล้ว 1 กล่อง ผู้ปกครองสามารถจัดนมเพิ่มเติมที่บ้านได้อีก 1-2 กล่อง โดยเลือกช่วงเวลาที่ไม่ทำให้ลูกอิ่มจนกินอาหารมื้อหลักได้น้อยลง อาจจะสังเกตและลองถามลูกในมื้อเช้าหรือหลังเลิกเรียนทุกครั้งว่า “ลูกหิวไหม” หากลูกเริ่มหิวและยังไม่ถึงเวลาอาหารมื้อหลัก ผู้ปกครองสามารถให้ลูกดื่มนมเป็นอาหารว่างได้ โดยเว้นจากมื้อหลัก 90 นาที–2 ชั่วโมง เพื่อไม่ให้ลูกอิ่มจนกินมื้อหลักได้น้อย^[1] เด็กที่มีกิจกรรมวิ่งเล่น ออกกำลังกาย ทำกิจกรรมนอกบ้านส่วนใหญ่สูญเสียพลังงานมาก ผู้ปกครองสามารถพกนมติดกระเป๋าไว้ให้ลูกดื่มรองท้องก่อนถึงอาหารมื้อหลักได้

ถ้าลูกดื่มนมแล้วปวดท้องหรือถ่ายเหลว ควรทำอย่างไร?

เมื่อลูกดื่มนมแล้วปวดท้องหรือถ่ายเหลวซ้ำๆหลังดื่มนม ควรให้ลูกหยุดดื่มนมทันทีและพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมิน หาสาเหตุของอาการปวดท้องหรือถ่ายเหลวและวางแผนการดูแลต่อไป^[10] ในช่วงที่ถ่ายท้องเสียบ่อยๆควรให้ลูก งดนม ผัก ผลไม้สดร่วมด้วยเพื่อลดการกระตุ้นลำไส้ เลือกทานอาหารอ่อน เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม กับข้าวนิ่มๆ เป็นต้น